Sasa Polyester Sanayi A.Ş. (SASA), Türkiye’nin kimya ve petrokimya sektöründeki önde gelen şirketlerinden olmakla birlikte, yatırımcılar açısından beklenen performansı gösteremeyen hisse senetlerinden. Borsa İstanbul’da işlem gören şirketin hissesi, sektör ortalamasının altında kalan performansıyla dikkat çekiyor. Polyester elyaf, polietilen tereftalat (PET) ve purified tereftalik asit (PTA) üretiminde faaliyet gösteren şirket, global piyasalardaki dalgalanmalardan doğrudan etkileniyor. Yatırımcılar, şirketin güçlü üretim kapasitesine rağmen hisse fiyatlarındaki durgunluğun nedenlerini sorguluyor.
Hammadde Maliyetleri ve Kârlılık Baskısı
Sasa’nın hisse performansını olumsuz etkileyen en önemli faktörlerden ilki, hammadde maliyetlerindeki yüksek volatilite. Şirket, üretiminde kullandığı ham petrol türevlerinin fiyat hareketlerine son derece duyarlı. Ham petrol fiyatlarındaki ani yükselişler, doğrudan üretim maliyetlerini artırarak kâr marjlarını baskılıyor. 2022 ve 2023 yıllarında yaşanan enerji krizi, şirketin finansal tablolarına negatif yansıdı. Maliyet artışlarını ürün fiyatlarına tam olarak yansıtamayan şirket, artan giderler nedeniyle net kârda düşüş yaşadı. Bu durum, yatırımcı güvenini zedeleyerek hisse talebini azalttı.
Enerji maliyetleri de üretim giderlerinin önemli kısmını oluşturuyor. Doğalgaz ve elektrik fiyatlarındaki artışlar, özellikle yoğun enerji gerektiren polyester üretim süreçlerinde maliyetleri yükseltiyor. Şirket, enerji verimliliği yatırımları yapsa da kısa vadede bu maliyetleri düşürmek mümkün olmuyor.
Küresel Rekabet ve Pazar Payı Kaybı
Sasa, uluslararası pazarlarda Çin, Hindistan ve Güneydoğu Asya ülkelerindeki üreticilerle yoğun rekabet içinde. Özellikle Çin menşeili üreticiler, düşük işçilik maliyetleri ve devlet destekleriyle piyasada agresif fiyatlama stratejileri uyguluyor. Bu rekabet ortamında Sasa, ihracat gelirlerini korumakta zorlanıyor. Avrupa ve Orta Doğu pazarlarında pazar payını korumaya çalışan şirket, fiyat rekabeti nedeniyle marjlarını düşürmek zorunda kalıyor.
Tekstil sektöründeki küresel talep dalgalanmaları da şirketi doğrudan etkiliyor. Pandemi sonrası dönemde tüketici harcamalarındaki değişimler, polyester elyaf talebinde belirsizlik yaratıyor. Hızlı moda (fast fashion) sektöründeki yavaşlama, şirketin müşteri tabanını daraltıyor. Ayrıca sürdürülebilirlik trendleri, geri dönüştürülmüş polyester talebini artırırken, konvansiyonel polyester üretiminde baskı oluşturuyor.
Döviz Kuru Volatilitesi ve Finansal Risk
Sasa’nın gelir modelinde ihracat önemli yer tutarken, yabancı para cinsinden borçlanma da dikkat çekiyor. Türk Lirası’ndaki değer kayıpları, döviz bazlı borçların TL karşılığını artırarak bilanço yapısını olumsuz etkiliyor. Kur riskini tam olarak hedge edemeyen şirket, döviz kurlarındaki dalgalanmalarda zarar görebiliyor. Bu durum, finansal istikrarsızlık algısı yaratarak hisse senedine olan ilgiyi azaltıyor.
Şirketin borç/özsermaye oranı, sektör ortalamasının üzerinde seyrediyor. Yüksek borçluluk seviyesi, faiz ödemelerini artırarak nakit akışını baskı altına alıyor. Yatırımcılar, şirketin borç ödeme kapasitesi konusunda endişeli. Özellikle yükselen faiz oranları ortamında, finansman giderlerinin artması bekleniyor.
Sektörel Trendler ve Yapısal Sorunlar
Polyester sektörü, global ölçekte aşırı kapasite sorunuyla karşı karşıya. Dünya genelinde kurulu kapasite, talebin üzerinde seyrediyor. Bu durum, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yaratıyor. Sasa gibi üreticiler, kapasite kullanım oranlarını artırmak için fiyat indirimine gidebiliyor ancak bu strateji kârlılığı düşürüyor.
Çevresel düzenlemeler ve karbon emisyonu hedefleri, petrokimya şirketleri için ek yatırım gereksinimleri doğuruyor. Avrupa’nın Yeşil Mutabakat (Green Deal) politikaları, ihracat yapan şirketlere yeni standartlar getiriyor. Sasa, bu düzenlemelere uyum sağlamak için önemli sermaye harcamaları yapmak zorunda kalabilir.
Piyasa Psikolojisi ve Yatırımcı Algısı
Borsa İstanbul’da kimya ve petrokimya sektörü, yatırımcılar tarafından yüksek riskli kategoride değerlendiriliyor. Sektördeki şirketlerin hisse performansları, genellikle endeks getirisinin altında kalıyor. Sasa özelinde, geçmiş dönem finansal performansının hayal kırıklığı yaratması, yatırımcı ilgisini azalttı.
Kurumsal yatırımcıların portföy tercihlerinde de değişiklikler gözleniyor. Teknoloji, finans ve tüketim şirketlerine yönelen fonlar, ağır sanayi şirketlerinden uzaklaşıyor. Bu durum, Sasa hissesine olan talebi sınırlıyor.
Sasa Hisse Senedi Analizi ve Değerlendirmesi
Sasa’nın hisse senedi performansı, hammadde ve enerji maliyetlerindeki belirsizlik, küresel rekabet baskısı, döviz kuru riskleri ve sektörel yapısal sorunlar şirketin değerlemesini olumsuz etkiliyor. Yatırımcılar, şirketin kârlılığını artırma kapasitesi konusunda şüpheli olmayı sürdürüyor.
Ham petrol fiyatlarının istikrara kavuşması, enerji maliyetlerinin düşmesi ve global talepteki toparlanma, hisse senedi için olumlu gelişmeler olabilir. Ancak bu faktörlerin gerçekleşme zamanlaması belirsiz. Şirketin borç yükünü azaltması, operasyonel verimliliği artırması ve yüksek marjlı ürünlere odaklanması gerekiyor. Mevcut koşullarda, Sasa hissesi savunmacı yatırımcılar için çekici görünmüyor. Pozisyon almak isteyenler, sektörel iyileşme sinyallerini beklemeli ve risk yönetimi stratejileri uygulamalıdır.
