Yapay zeka, yeteneklerinin değil ekonomik ve yönetişim altyapısının eksikliğiyle sınırlandığı yeni bir döneme giriyor. a16z crypto’dan yapılan açıklamalara göre, AI sistemleri artık akademik araştırmalardan finansal görevlere kadar önemli işleri gerçekleştirebiliyor ancak büyük ölçekte çalışmak için gerekli kimlik, atıf ve ödeme mekanizmalarından yoksun.
Firmanın araştırma ve yatırım ekiplerinden gelen değerlendirmeler, blokzincir tabanlı sistemleri spekülatif teknoloji yerine altyapı çözümü olarak konumlandırıyor. Yapay zekanın ölçeklenmesi için gereken temel eksiklikler, teknolojik değil yapısal nitelikte.
Yapay Zeka Yardımcılıktan Keşfe Geçiş Yapıyor
a16z crypto araştırma ekibinden ve Harvard Business School profesörü Scott Kominers, AI modellerinin son yılda hızlı ilerleme kaydettiğini belirtiyor. Soyut talimatlarla zorlanan sistemlerden, karmaşık problemleri ileri seviye lisansüstü öğrencilere benzer şekilde çözebilen modellere geçiş yaşandı.
Kominers, yapay zekanın matematik gibi mantık yoğun alanlarda keşif için giderek daha fazla kullanıldığını söylüyor. Modeller, seçkin üniversite seviyesindeki problemleri çözme yeteneği gösteriyor. Bu durum, ara çıktılar kusurlu olsa bile varsayım, sentez ve keşif odaklı yeni araştırma tarzını mümkün kılıyor.
Ancak bu iş akışları genellikle birden fazla modelin birbirinin çıktılarını değerlendirip geliştirdiği katmanlı sistemlere dayanıyor. Bu durum, birlikte çalışabilirlik ve katkıların nasıl tanınıp ödüllendirileceği konusunda çözülmemiş sorular ortaya çıkarıyor.
Müşterini Tanı’dan ‘Ajanını Tanı’ya
a16z’nin vurguladığı diğer zorluk, kimlik sorunudur. Circle’ın kurucu ortağı ve Catena Labs CEO’su Sean Neville, ajan ekonomisinin artık zekadan çok güvenle sınırlandığını belirtiyor.
Neville, insan olmayan kimliklerin finansal sistemlerde insan çalışanlardan daha fazla olduğunu ancak çoğunun fiilen “bankasız” kaldığını söylüyor. Finansal kurumların insanlar için müşterini tanı kurallarına güvendiği gibi, AI ajanlarının da kriptografik olarak doğrulanabilir kimlik bilgilerine ihtiyaç duyacağını savunuyor. Buna “Ajanını Tanı” çerçevesi diyor.
Neville’e göre, bu sistemler olmadan tüccarlar ve platformlar, otonom ajanların büyük ölçekte işlem yapmasını engellemeye devam edecek. Kimlik altyapısının eksikliği, yapay zekanın ekonomik potansiyelini kısıtlıyor.
Yapay Zekanın Açık İnternet Üzerindeki Baskısı
a16z crypto ekibinden yatırımcı Liz Harkavy, AI ajanlarının reklam ve abonelik tabanlı gelir modellerini atlayarak içerikten değer çıkarmasıyla açık internet üzerinde “görünmez vergi” oluşturduğu konusunda uyarıyor.
Harkavy, mevcut lisanslama anlaşmalarının yetersiz kaldığını belirtiyor ve internetin gerçek zamanlı, kullanım bazlı ödeme sistemlerine ihtiyaç duyduğunu savunuyor. Blokzincir destekli mikro ödemeler ve atıf standartlarının, değerin otomatik olarak katkı sağlayanlara akmasını sağlayabileceğini söylüyor.
İçerik üreticileri, yapay zeka sistemleri tarafından verilerinin kullanılmasından gelir elde edemiyor. Bu durum, açık internetin sürdürülebilirliği için tehdit oluşturuyor. Blokzincir tabanlı çözümler, bu dengesizliği giderebilir.
Blokzincir Altyapısı Zorunluluk Haline Geliyor
a16z’nin değerlendirmesine göre, yapay zekanın ölçeklenmesi için üç kritik altyapı ihtiyacı var: doğrulanabilir kimlik, otomatik ödeme sistemleri ve şeffaf atıf mekanizmaları. Bu üç unsurun hepsi de blokzincir teknolojisiyle çözülebilir.
Akıllı sözleşmeler, AI ajanları arasındaki etkileşimleri otomatikleştirebilir ve güven sorununu ortadan kaldırabilir. Merkezsiz kimlik sistemleri, ajanların doğrulanabilir geçmiş ve itibar oluşturmasını sağlar. Kripto ödemeler ise anlık değer transferini mümkün kılar.
Firmanın analizi, yapay zekanın bir sonraki büyük sıçraması için teknolojik değil yapısal yeniliklere ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyuyor. Blokzincir, bu altyapı ihtiyaçlarını karşılayabilecek en uygun teknoloji olarak görülüyor.
Yapay zeka ve kripto teknolojilerinin birleşimi, her iki sektör için de yeni büyüme alanları yaratabilir. Ancak bu potansiyelin gerçekleşmesi, düzenleyici netlik ve endüstri standartlarının oluşturulmasına bağlı olacak.
